Ինչ մարդը գոյություն ունի, նաև մարդկային հոտեր են գոյություն ունեցել

7e9592a995

Որքանով բոլոր ժամանակներում, ինչ մարդը գոյություն ունի, նաև մարդկային հոտեր են գոյություն ունեցել (տոհմային միություներ, համայնքներ, ցեղեր, ժողովուրդներ, պետություններ, եկեղեցիներ), և միշտ չափազանց շատ հնազանդվողներ են եղել հրամայողների փոքր քանակի հարաբերությամբ,- այսպիսով նկատի ունենալով, որ հնազանդությունը մինչ այժմ մեծ հաջողությամբ և շատ երկար կիրառվել է մարդկանց միջև և պատվաստվել է նրանց, կարելի է իրավամբ ենթադրել այժմ, որ միջին հաշվով յուրաքանչյուր մարդու ի ծնե հատուկ է ենթարկվելու պահանջը, որպես մի տեսակ ձևական խիղճ, որը պատվիրում է՝ «դու այսինչ բանը պետք է անպայման անես, իսկ այսինչ բանը անպայման չանես», կարճ՝ «դու պետք է»: Այս պահանջը ձգտում է բավարարել իրեն և իր ձևը ինչ-որ բովանդակությամբ լցնել. այն դրանով, համաձայն իր ուժի, անհամբերության և լարման, ընտրության մեջ անխտրական, ինչպես վայրենի ախորժակ, նետվում է ամեն ինչի վրա և կատարում է ամեն ինչ, որ նրա ականջին հասնում է հրամայողներից ցանկացածի կողմից՝ ծնողների, ուսուցիչների, օրենքների, դասային նախապաշարումների, հասարակական կարծիքի: Մարդկային զարգացման անսովոր սահմանափակությունը, նրա դանդաղությունը, տաղտկալությունը, հաճախ հետդարձն ու տեղապտույտը հիմնված են այն բանի վրա, որ ենթարկվելու հոտային բնազդը շատ մեծ հաջողությամբ և հրամայելու արվեստի հաշվին է ժառանգվում: Եթե պատկերացնենք, որ այդ բնազդը մի  օր կհասնի իր վերջին շվայտություններին, ապա, ի վերջո, հրամանատարները և  անկախները ուղղակի կանհետանան, կամ նրանք ներքուստ կտառապեն անմաքուր խղճից և, որպեսզի կարողանան հրամայել, ստիպված են իրենք իրենց համար նախապես ինչ-որ սուտ ստեղծել, այն է՝ որ իբր թե նաև իրենք են լոկ հնազանդվում: Փաստորեն այս վիճակն է այսօր Եվրոպայում. ես դա կոչում եմ հրամայողների բարոյական կողծավորությունը: Նրանք չեն կարողանում իրենց անմաքուր խղճից այլ կերպ պաշպանվել, քան նրանով, որ իրենց որպես  ավելի հին ավելի բարձր հրամանների կատարողների, տեղ են դնում (իրենց նախորդների, սահմանադրության, իրավունքի, օրենքի կամ նույնիսկ Աստծո), կամ հենց իրենք հոտային մտածելակերպից հոտային մաքսիմներն են փոխ առնում՝ իրենց, օրինակ, անվանելով «իրենց ժողովուրդի առաջին ծառաներ» կամ «համայնական բարօրության գործիքներ»: Մյուս կողմից՝  հոտային մարդն այսօր Եվրոպայում այնպիսի տեսք է ընդունում, իբր նա մարդու միակ թույլատրելի տեսակն է և որպես բուն մարդկային առաքինություններ փառաբանում է իր այն հատկությունները, որոնց շնորհիվ նա հլու, հարմարվող ու հոտին է օգտակար. ուրեմն՝ հասարակական ոգին, բարեհաճությունը, հարգալիցությունը, ջանասիրությունը, չափավորությունը, համեստությունը, ներողամտությունը, կարեկցանքը: Սակայն այն դեպքում, երնբ անհնար են համարում գլուխ պահել առանց առաջնորդների և առաջնորդող ոչխարների, այսօր անում են փորձ փորձի հետևից՝  հրամանատարներին փոխարինել հոտային խելոք մարդկանց համակցությամբ. այսպես են առաջ եկել, օրինակ, բոլոր ներկայացուցչական հաստատությունները: Թե ինչպիսի բարեգործություն, ինչպիսի ազատագրում է անտանել դարձած ճնշումից, հակառակ ամեն ինչի, որևէ անպայմանական հրամայողի հայտնությունը այդ հոտի  կենդանի եվրոպացիներ համար՝ դրա վերջին մեծ ապացույցն այնազդեցությունն է, որ Նապոլեոնի հայտնությունն ունեցավ.- Նապոլեոնի ազդեցության պատմությունը գրեթե ամենաբարձր երջանկության պատմությունն է, որին հասել է այս ողջ   հարյուրամյակն ի դեմս իր ամենաարժեքավոր մարդկանց և պահերի:         Ֆրիդրիխ Նիցշե «Բարուց և չարից անդին»

Advertisements

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Փոխել )

Connecting to %s